Sign up to our newsletter

Get the latest updates about Their Royal Highnesses including news, events and photos straight to your inbox

The Prince of Wales and The Duchess
of Cornwall

The Duke and Duchess of Cambridge

Prince Harry

Open

Prionnsa na Cuimrigh agus Alba

Ann an Alba, tha Prionnsa na Cuimrigh air ainmeachadh mar Diùc Baile Bhòid, agus a bhean mar Bana-dhiùc Baile Bhòid.  

Chaidh an tiotal seo ann am moraireachd na h-Alba a bhuileachadh an toiseach le Raibeart III, Rìgh na h-Alba, air a mhac Daibhidh ann an 1398. Dhaingnich Achd bho Pàrlamaid na h-Alba ann an 1469 gun robh e gu bhith air a chuingealachadh ri oighre crùn na h-Alba. Bho Aonadh nan Crùn ann an 1603 tha an tiotal air a thighinn sìos ri taobh Diùcachd na Còirn, agus thàinig am Prionnsa gu bhith na Dhiùc Baile Bhòid nuair a thàinig a’ Bhànrigh gun rìgh-chathair.
Tha na tiotalan, Iarla Charraig agus Ridire Rinn Friù aig Diùc Baile Bhòid cuideachd. Tha Oighre a’ Chrùin a’ sealbhachadh nan tiotalan sin ann am moraireachd na h-Alba fo Achd 1469.

Tha e air ainmeachadh cuideachd mar Tighearna nan Eilean. Chaidh an seann tiotal seo, a bh’ air a dhleasadh le riaghladairean nan Eilean Siar mar bhasaillean Rìgh na h-Alba, a chur ris a’ Chrùn le Seumas V na h-Alba ann an 1540, airson a shìneadh sìos gu oighreachan.
Tha sealbh aige cuideachd air an tiotal, Prionnsa agus Àrd Stiùbhart na h-Alba. Tha an dreuchd oighreachail, Mòr (no Àrd) Stiùbhart a’ dol air ais gun 12mh Linn. Dhaingnich Achd 1469 gum bu chòir an tiotal a dhol gu “ciad mhac Rìgh na h-Alba gu bràth”.

Tha dlùth bhuntanas aig a’ Phrionnsa ri Alba, is tha grunn bhuidhnean carthannais aige a tha gu math gnìomhach, nam measg  Urras a’ Phrionnsa ann an Alba/The Prince’s Trust Scotland; Urras Taigh Dhùn Phris Àrd Stiùbhart na h-Alba/The Great Steward of Scotland’s Dumfries House Trust; Stèidheachd a’ Phrionnsa airson Coimhearsnachd a Thogail/The Prince’s Foundation for Building Community; Urras Ath-chruthachail a’ Phrionnsa/The Prince’s Regeneration Trust; Iomairt Ceann a Tuath na Gàidhealtachd agus Gnothachas Albannach sa Choimhearsnachd/the North Highland Initiative and Scottish Business in the Community.

Chaidh Urras Taigh Dhùn Phris Àrd Stiùbhart na h-Alba a stèidheachadh an dèidh dha Diùc Baile Bhòid co-bhanntachd a stiùireadh airson an àrois Dheòrsaich, Taigh Dhùn Phris, a shàbhaladh dhan Rìoghachd ann an 2007. Bhathas an dùil an taigh agus na bha na bhroinn a reic aig rup, ach on uair sin thathas air an taigh agus an àirneis a bh’ ann bho thùs, gu sònraichte preas-leabhraichean Chippendale, ath-leasachadh gu cùramach. Tha an taigh a-nise fosgailte dhan t-sluagh agus bithear a’ cumail bhainnsean ann.

Tha mòran a’ dol air adhart air an oighreachd. Tha grunn de phròiseactan ath-leasachaidh co-cheangailte ri dualchas a’ gabhail àite leithid ath-leasachadh air structairean cudromach eachdraidheil, nam measg Drochaid Adhaimh agus a’ Mhuileann-shàbhaidh, a’ leasachadh ionad airson sgilean ciùird agus modail de thuathanas sheasmhach.

Tha Cafaidh is Ionad Tadhail soirbheachail a-nise far an robh an Taigh Coidse is na Stàballan, agus tha tuilleadh leasachaidh a’ dol air adhart. Tha na leasachaidhean sin uile a’ cur an Taigh is na h-Oighreachd aig cridhe na coimhearsnachd agus a’ tabhann cosnadh air an robh mòr fheum. Tha obair a’ dol air adhart sa Ghàrradh Bhallaichte gus a thoirt air ais gu mòralachd na 18mh Linne agus bheir e lotaichean curachd dhan choimhearsnachd ionadail.

Tha Stèidheachd a’ Phrionnsa airson Coimhearsnachd a Thogail/ Prince’s Foundation for Building Community a’ co-obrachadh le na com-pàirtichean ionadail, Hope Homes agus Comhairle Chumnaig airson leasachadh seasmhach, Knockroon, a thogail faisg air far a bheil crìoch na h-Oighreachd  agus baile eachdraidheil Chumnaig a’ coinneachadh.

Gach bliadhna, bidh Diùc Baile Bhòid a’gabhail Caisteal Mheidh air mhàl airson greis bheag as t-samhradh bho urrasan a’ Chaisteil. B’ ann le Bànrigh Ealasaid, Màthair na Bànrigh a bha Caisteal Mheidh agus tha e na tharraing mhòr ann an Gallaibh do luchd-turais. Ann an 2005, chuir A Mhòrachd Rìoghail Iomairt Ceann a Tuath na Gàidhealtachd a’ Phrionnsa air bhog. Tha trì prìomh amasan aig a’ phròiseact – buaidh mhath a thoirt air eaconamaidhean Ghallaibh, Chataibh is Rois an Ear; cuideachadh le leasachadh turasachd sheasmhach agus; ath-bheothachadh a thoirt air an oighreachd thogte ann an Ceann a Tuath na h-Alba. Tha N.H.I. air cuideachadh le lìbhrigeadh a’ chuid mhòr den £2 mhillean den teachd-a-steach a bharrachd a fhuair tuathanaich na sgìre bho reic feòil mhairt is feòil uain. Tha dhà de Bhuidhnean Carthannais a’ Phrionnsa  – Stèidheachd a’ Phrionnsa airson Coimhearsnachdan a Thogail agus Urras Ath-chruthachail a’ Phrionnsa – ag obair còmhla air pròiseactan co-cheangailte ris an àrainneachd ionadail thogte mar thaic do dh’amasan farsaing N.H.I. Sna bliadhnaichean mu dheireadh thathas air tòrr oidhirpean a dhèanamh gus turasachd a leasachadh agus tha àireamh mhòr de chompanaidhean ionadail air buannachd fhaighinn à seo.

Nuair a tha iad ann an Alba bidh Diùc is Bana-dhiùc Baile Bhòid a’ cur seachad saor-làithean an t-samhraidh mar as trice nan dachaigh Albannach, Birkhall, air oighreachd Baile Mhoireil air Oir Rìoghail Dhè. 

Mar a h-uile taigh còmhnaidh oifigeil aig Am Mòrachdan Rìoghail tha Birkhall ga ruith air bunait organaig a tha seasmhach a thaobh na h-àrainneachd agus mar sin cha bhithear a’ cleachdadh puinnsean fuadain bhiastag no todhar Gallda sna gàrraidhean.

Nuair a tha iad a’ fuireach ann am Birkhall, ‘s toigh le Am Mòrachdan Rìoghail a bhith ag iasgach is a’ coiseachd còmhla san dùthaich àlainn Albannach.

Bidh an Diùc is a’ Bhana-dhiùc cuideachd a’ gabhail os làimh tachartasan sa sgìre agus a’ cumail chuirmean dhan choimhearsnachd ionadail agus dhan fheadhainn a tha an sàs nam buidhnean carthannais.

Related News

More news