Sign up to our newsletter

Get the latest updates about Their Royal Highnesses including news, events and photos straight to your inbox

The Prince of Wales and The Duchess
of Cornwall

The Duke and Duchess of Cambridge

Prince Harry

Open

Press Releases

YMWELIAD HAF BLYNYDDOL TYWYSOG CYMRU A DUGES CERNYW Â CHYMRU - Yn dathlu Cymru heddiw, ddoe a'r dyfodol

Published on 16th June 2014

 

DYDD LLUN MEHEFIN 30AIN DYDD GWENER GORFFENNAF 4YDD 2014

 

"Dathlu Cymru heddiw, ddoe a'r dyfodol" yw thema ymweliad haf blynyddol Tywysog Cymru a Duges Cernyw eleni. 

Rhyngddynt, bydd y Tywysog a'r Dduges yn agor Amgueddfa Treftadaeth Cwm Aber, yn ymweld a thref arobryn Brynbuga ac yn dathlu llwyddiant technoleg flaengar o Gymru.

Bob haf, y mae Eu Huchelderau Brenhinol yn treulio wythnos yn Llwynywermod, eu ffermdy Cymreig ger Llanymddyfri yn Sir Gaerfyrddin, ac yn ymweld â chyfres o wahanol ardaloedd yng Nghymru.

Bydd eu harhosiad yng Nghymru eleni yn cychwyn gydag ymweliadau â thri busnes teuluol Cymreig, sef cwmni bwyd Cnwd, ffatri Caws Cenarth a melin wlân Tregwynt, ill tri yn esiamplau eithriadol o fusnesau cynhyrchu sydd yn cynnig swyddi lleol.

Y mae Cwmni bwyd Cnwd, a leolir ger Cross Hands yn Sir Gaerfyrddin yn creu bwydydd o safon uchel. Sefydlwyd y cwmni gan y cyn-chef, Scott Davis, sydd yn ymfalchio mewn defnyddio cynnyrch o gefn glad ac arfordir cyfagos Sir Gâr.

Hefyd yn y sector fwyd, y mae ffatri Caws Cenarth yn chwarae rhan flaenllaw yn nadeni'r grefft o greu caws Cymreig. Y mae caws arobryn y ffatri hon i gyd yn cael ei wneud â llaw, ac yn cael ei wwasgu mewn gweisg haearn-bwrw sydd bellach dros ganrif oed.

Melin wlân draddodiadol yw Melin Tregwynt yn Sir Benfro. Y mae wrthi'n addasu ar gyfer yr unfed ganrif ar hugain ac yn cyflogi rhyw 30 o bobl leol mewn gwaith cynhyrchu tecstiliau.  Ar ôl gweld y felin a chwrdd â rhai prentisiau, bydd y Tywysog yn mynychu digwyddiad i ddathlu twf y diwydiant treftadaeth a thecstiliau yng Nghymru, a drefnir gan Creative Skillset Cymru. 

Dathlu hanes cyfoethog Cymru fydd y Tywysog a'r Dduges wrth ymweld â Llanilltud Fawr ym Mro Morgannwg, lle bydd cyfle iddynt weld drostynt eu hunain y Capel Galilea sydd newydd ei adfer ac sydd yn gartref i un o'r casgliadau pwysicaf o gerrig Celtaidd Cristnogol yn y Deyrnas Unedig.  Wrth ymweld â gogoniannau Edwardaidd Ty a Gerddi Dyffryn, nepell i ffwrdd, bydd Ei Uchelder Brenhinol hefyd yn dathlu chwarter canrif Ymddiriedolaeth Gerddi Hanesyddol Cymru, cymdeithas y mae ef yn Noddwr arni. Bydd wedyn yn teithio ymlaen i ffatri Sony ym Mhencoed, sydd wedi darparu cyflogaeth yn gyson i'r ardal am 40 mlynedd.  Fe'i sefydlwyd wedi awgrym gan y Tywysog y dylai'r cwmni fuddsoddi yng Nghymru. Bellach mae'r ffatri unwaith eto'n flaengar iawn yn dechnolegol, ac yn cynhyrchu'r cyfrifiadur dyfeisgar maint-cerdyn 'Raspberry Pi'.

Yn y cyfamser, bydd Duges Cernyw yn ymweld â Chofeb Ryfel Genedlaethol Cymru ym Mharc Cathays, Caerdydd, fel rhan o ymgyrch elusen In Memoriam 2014, sydd yn marcio gyda 'SmartWater' gofebau rhyfel sydd mewn peryg o gael eu dwyn neu eu difrodi, cyn iddi ymgymryd â'i hymweliad cyntaf fel Noddwr Arthritis Research UK, yng Nghanolfan Biofecanyddol a Biobeirianneg Ysbyty Prifysgol, Caerdydd. Bydd Eu Huchelderau Brenhinol wedyn yn cynnal derbyniad yn Llwynywermod i nodi canmlwyddiant geni Dylan Thomas. Y mae'r Tywysog yn Noddwr Brenhinol ar Wyl Dylan Thomas 100. 

Talu teyrnged i orffennol glofaol Cymru fydd y Tywysog a'r Dduges wrth iddynt ymweld â Senghenydd lle byddant yn mynychu seremoni fer ac yn gosod torch wrth droed Cofeb Lofaol Genedlaethol Cymru, cyn agor Canolfan Dreftadaeth Cwm Aber. Y mae gan yr amgueddfa arddangosfeyrdd yn ymwneud â nifer o drychinebau glo, ynghyd â deunydd sydd yn dogfennu hanes ehangach Cymoedd y De.  

Bydd tref arobryn Brynbuga yn croesawu Duges Cernyw wrth iddi ymweld â nifer o leoliadau sydd yn cymryd rhan yng nghystadleuaeth "Prydain yn ei Blodau 2014". Y mae'r gystadleuaeth, sydd yn dathlu ei hanner canmlwyddiant, ac sydd yn cael ei rhedeg gan y Gymdeithas Arddwriaethol Frenhinol, wedi enwebu Brynbuga fel un o'r trefi yn rownd olaf y categori 'pentref mawr'. Bydd Ei Huchelder Brenhinol yn cwrdd â phlant ysgolion lleol, perchnogion busnesau ac aelodau o'r gymuned. 

Fel Noddwr y Landmark Trust, bydd Tywysog Cymru yn ymweld â Llwyn Celyn, yng Nghrucornau Fawr, Sir Fynwy, sydd yn esiampl brin iawn o dy fferm o'r 15fed Ganrif hwyr. Fe ddaeth i ofal yr ymddiriedolaeth yn ddiweddar, ac mae wedi ei chategoreiddio fel adeilad Graddfa Un.

Yng Nghrughywel ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, bydd Tywysog Cymru yn cwrdd â John a Margaret Thomas, sydd yn cynhyrchu nifer o fathau o sudd afal ffermdy Cymreig organig.  Bydd Tywysog Cymru yn gorffen yr ymweliad haf eleni yn Aberhonddu lle bydd yn gweld addurniadau mewnol ysblennydd Capel y Plough, a gafodd eu hadfer yn ddiweddar.

Meddai llefarydd ar ran Clarence House: "Y mae'r Tywysog a'r Dduges yn edrych ymlaen at wythnos brysur yn dathlu treftadaeth unigryw Cymru, gan gynnwys Gristnogaeth Geltaidd a gwaith Dylan Thomas. Y mae Eu Huchelderau Brenhinol hefyd yn awyddus i dynnu sylw at lwyddiannau'r Gymru fodern, fel gwaith cynhyrchu'r Raspberry Pi yn Sony ym Mhencoed a'r bwydydd amheuthun a wneir gan gynhyrchwyr crefftus led led y wlad."